\nWodzenie nied\u017awiedzia, zwane te\u017c kludzeniem bera lub \u0142a\u017ceniem z berym, praktykowane jest w wielu g\u00f3rno\u015bl\u0105skich miejscowo\u015bciach. Na Ziemi Opolskiej odnotowano znacznie wi\u0119cej grup (ponad 100). W Szczedrzyku lokalna tradycja zwana jest tak\u017ce koniki, za\u015b w Ligocie Turawskiej i Da\u0144cu \u2013 bakusy, bakuse lub baku\u015bniki. W gminach Herby, Kochanowice, Pawonk\u00f3w i Wo\u017aniki w powiecie lublinieckim ostatkowe praktyki zwane s\u0105 combrem lub ostatkami, a ponadto poszczeg\u00f3lne grupy maj\u0105 swoje lokalne nazwy. W miejscowo\u015bci Mocha\u0142a, Hadra i Chwostek ostatkorzy nazywa si\u0119 dziadami; w Kochcicach \u2014 Murzynami; w Droniowicach \u2013 przebiera\u0144cami b\u0105d\u017a dziadami; za\u015b w miejscowo\u015bciach: Tanina, Lis\u00f3w, Kochanowice, \u0141agiewniki Wielkie, Ostr\u00f3w i Lubockie \u2013 nied\u017awiedziami; w \u015awibiu zwyczaj zwany jest combrem.
\nW wojew\u00f3dztwie opolskim bery chodz\u0105 przez ca\u0142y okres karnawa\u0142u, a niekt\u00f3re zaczynaj\u0105 sw\u00f3j obch\u00f3d ju\u017c w pierwsz\u0105 sobot\u0119 po \u015bwi\u0119cie Trzech Kr\u00f3li. Nie jest to zatem zwyczaj zwi\u0105zany jedynie z ostatkami. Jednocze\u015bnie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, i\u017c grupy z wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego prezentuj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w ostatnich dniach zapust\u00f3w.
\nW niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach, np. w Wojsce i Miedarach jeszcze w 2013 roku ostatkowe obchody odbywa\u0142y si\u0119 w poniedzia\u0142ek i wtorek przed Popielcem. Jednak w ostatnim czasie, nie tylko w tych miejscowo\u015bciach, praktyki te przesuni\u0119to na sobot\u0119 poprzedzaj\u0105c\u0105 Popielec, poniewa\u017c mieszka\u0144cy maj\u0105 wtedy wi\u0119cej czasu, aby przyj\u0105\u0107 ostatkorzy i wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zabawie.
\nJedynie w kilku miejscowo\u015bciach powiatu lublinieckiego, skupionych wok\u00f3\u0142 Kochanowic, obch\u00f3d odbywa si\u0119 we wtorek przed Popielcem; natomiast w pobliskich Psarach, Babienicy, Kopienicy i Kamie\u0144skich M\u0142ynach w ostatni\u0105 sobot\u0119 karnawa\u0142u, cho\u0107 tu r\u00f3wnie\u017c grupy prezentuj\u0105 si\u0119 w poniedzia\u0142ek lub wtorek przed Popielcem.
\nLokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 informowana jest o tym wydarzeniu za pomoc\u0105 plakat\u00f3w i og\u0142osze\u0144, a coraz cz\u0119\u015bciej stron internetowych. W przypadku, gdy teren jest rozleg\u0142y, a domy znacznie oddalone od siebie, przebiera\u0144cy w celu sprawniejszego przemieszczania si\u0119 korzystaj\u0105 z przyczepy rolniczej lub ci\u0105gni\u0119tej przez traktor, przystrojonej klatki do przewozu zwierz\u0105t, zwanej w powiecie lublinieckim \u2013 klota.
\nWsp\u00f3\u0142czesne grupy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno z samych m\u0119\u017cczyzn, jak r\u00f3wnie\u017c z kobiet i dzieci, a ich sk\u0142ad waha si\u0119 od kilku do kilkunastu os\u00f3b. Przebiera\u0144com towarzysz\u0105 muzycy. W zale\u017cno\u015bci od miejscowo\u015bci jest to kilkuosobowa grupa lub jeden akordeonista. Niekiedy rol\u0119 muzyka zast\u0119puje magnetofon. Jednym z instrument\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w Wojsce s\u0105 diabelskie skrzypce (charakterystyczne dla ziemi kaszubskiej), zwane tutaj teufelsgeige. Przypominaj\u0105 one nieco \u017cywiecki wakat.
\nInstrument funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c w grupach w Raszowej, Kr\u0119pnej i Strzeleczkach.
\nW wielu zespo\u0142ach, na przestrzeni lat pojawi\u0142y si\u0119 nowe postaci, niewyst\u0119puj\u0105ce w tradycyjnych grupach, np.: wampir, Walentynka, Czerwony Kapturek, pajac, kaczka. W wi\u0119kszo\u015bci grup diab\u0142y lub kominiarze obficie smaruj\u0105 napotkane osoby mazid\u0142em na bazie sadzy i t\u0142uszczu.
\nW \u015awibiu, Tarnowie Opolskim, Warm\u0105towicach i G\u00f3rkach, w\u015br\u00f3d barwnych postaci wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c wielb\u0142\u0105d \u2013 kamela zatrzymuj\u0105ca samochody wraz z innymi uczestnikami, domagaj\u0105c si\u0119 w \u017cartobliwy spos\u00f3b datku, za kt\u00f3ry zostaje zorganizowana zabawa taneczna dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w. W Droniowicach, Chwostku, Hadrze i \u015awibiu ostatkorze wykonuj\u0105 napisy, np.: \u201eComber\u201d \u2014 kred\u0105 i sadz\u0105 na drzwiach wej\u015bciowych, furtkach, a nawet samochodach. We wszystkich grupach kluczow\u0105 postaci\u0105 jest nied\u017awied\u017a \u2014 ber. Jego str\u00f3j coraz rzadziej wykonany jest ze s\u0142omy, cho\u0107 nie ma pewno\u015bci, i\u017c pierwotnie we wszystkich miejscowo\u015bciach funkcjonowa\u0142 s\u0142omiany kostium. S\u0142omianego bera mo\u017cna zaobserwowa\u0107 jeszcze w: Da\u0144cu, Raszowej, Kr\u0119pnej, Wojsce, Po\u0142omi, Wielowsi, Miedarach, \u0141ubiu, Kopienicy, Chwostku, Kochanowicach i Samborowicach. W wielu miejscowo\u015bciach tylko niekt\u00f3re fragmenty stroju wykonane s\u0105 ze s\u0142omy. Grupy przemieszczaj\u0105 si\u0119 od domu do domu, czyni\u0105c wiele ha\u0142asu i weso\u0142ego zamieszania. Zwyczajowo gospodyni lub gospodarz winni zata\u0144czy\u0107 z nied\u017awiedziem, co ma zapewni\u0107 szcz\u0119\u015bcie i dostatek. Do niedawna wyskubywano r\u00f3wnie\u017c z jego kostiumu \u017ad\u017ab\u0142a s\u0142omy, by pod\u0142o\u017cy\u0107 je do gniazda kur i g\u0119si, co zapewni\u0107 mia\u0142o obfito\u015b\u0107 jaj i zdrowy inwentarz. Obecnie te zabiegi praktykowane s\u0105 sporadycznie z uwagi na zanik s\u0142omianego kostiumu i hodowli drobiu. Uczestnicy obchodu s\u0105 niejednokrotnie goszczeni i otrzymuj\u0105 w podzi\u0119kowaniu s\u0142odycze, jedzenie, alkohol oraz pieni\u0105dze, przeznaczane cz\u0119sto na cele spo\u0142eczne oraz zorganizowanie wieczornej zabawy tanecznej. Podczas wielu z nich dokonuje si\u0119 \u201es\u0105d\u201d nad nied\u017awiedziem, obwinianym o wszelkie z\u0142o, kt\u00f3re wydarzy\u0142o si\u0119 w miejscowo\u015bci w ostatnim roku. W Samborowicach wodzenie nied\u017awiedzia zwane jest Tanzberem. W licznej grupie przebiera\u0144c\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 m.in. dwa nied\u017awiedzie: du\u017cy, zwany Misiem i ma\u0142y, nazywany Tanzberem. Kulminacyjnym momentem obchodu jest rytualny \u201emord\u201d Misia. W jego trakcie do naczynia, znajduj\u0105cego si\u0119 obok \u0142ba zwierz\u0119cia, wylewa si\u0119 kilka butelek czerwonego wina. Przy \u017cyciu pozostawia si\u0119 jedynie Tanzbera. Widowisko ko\u0144czy si\u0119 przeniesieniem u\u0142o\u017conego w korycie, \u201ezabitego\u201d bera do stodo\u0142y. Akt ten dokonuje si\u0119 na zewn\u0105trz, a nie jak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w na sali w trakcie wieczornej zabawy. Podobny spektakl odbywa si\u0119 w Raszowej, \u0141ubiu, Kopienicy, K\u0119pie, Wojsce i Miedarach, gdzie na wieczornej zabawie \u201eu\u015bmierca\u201d si\u0119 bera, wynosi go z sali, po czym wszyscy cz\u0119stuj\u0105 si\u0119 winem, symbolizuj\u0105cym krew zabitego zwierz\u0119cia. W Chwostku i Wojsce po zako\u0144czonym obchodzie pali si\u0119 s\u0142omiany kostium. W niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach uczestnicy obchodu przyrz\u0105dzaj\u0105 z zebranych jaj jajecznic\u0119 \u2014 sma\u017conk\u0119. Zwyczaj \u201es\u0105du\u201d nad nied\u017awiedziem nie jest znany w powiecie lublinieckim.
\nW latach 90. XX w. przez kilka lat w Gogolinie i Tarnowie Opolskim organizowano przegl\u0105d grup ostatkowych. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wodzenie nied\u017awiedzia, zwane te\u017c kludzeniem bera lub \u0142a\u017ceniem z berym, praktykowane jest w wielu g\u00f3rno\u015bl\u0105skich miejscowo\u015bciach. Na Ziemi Opolskiej odnotowano znacznie wi\u0119cej grup (ponad 100). W Szczedrzyku lokalna tradycja zwana jest tak\u017ce koniki, za\u015b w Ligocie Turawskiej i Da\u0144cu \u2013 bakusy, bakuse lub baku\u015bniki. W gminach Herby, Kochanowice, Pawonk\u00f3w i Wo\u017aniki w powiecie lublinieckim ostatkowe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":998,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n